USŁUGI OGRODNICZE W SZCZECINIE

Projektowanie i aranżacja ogrodów, zakładanie trawników, budowa schodów i nawierzchni oraz szereg innych usług.

  • Start
  • Warto wiedzieć
  • Historia ogrodów

Historia ogrodów

Jak to było z ogrodami...

Historia ogrodów to specjalny rodzaj historii sztuki, gdyż - w odróżnieniu np. od rzeźb czy obrazów - wszystkie ogrody ulegały nieustannym zmianom i przekształceniom, a przede wszystkim - tworzywem sztuki ogrodowej są żywe rośliny, które rosnąc i umierając zmieniają oblicze ogrodu.

historia ogrodow

EGIPT

Prawdziwy okres rozkwitu sztuki ogrodowej w Egipcie szacuje się za pomocą malowideł ściennych - na czasy Nowego Państwa (od XVI w. do XI w p.n.e.)  Malowidła te przyczyniły się do określenia rodzaju ogrodów oraz kompozycji, jakie zakładano przy pałacach faraonów, willach dostojników państwowych, zespołach świątynnych i grobowcach. Uprawiano w nich drzewa owocowe i winorośle, a także kwiaty składane w ofierze bogom i zioła służące do balsamowania. Mieściły się się tam także sadzawki i zarośla wypełnione dzikim ptactwem.

MEZOTAMIA

W Mezopotamii, na terenach pomiędzy dwoma rzekami - Eufratem i Tygrysem rozwijała się kultura asyryjsko-babilońska. Ogromnych rozmiarów pałace wznoszono na sztucznych tarasach zwanych wiszącymi ogrodami. Ogrody wznoszone na tarasach były podtrzymywane przez konstrukcję, którą tworzyły szeregi coraz wyższych korytarzy o sklepieniu kolebkowym. Tarasy były izolowane od upraw warstwami asfaltu i płyt ołowianych. W Mezopotamii istniał w tym okresie system kanałów, który nawadniał pola i zapewniał wyżywienie ludności. Przykładem są ogrody Semirandy w Babilonie - siódmy cud świata.

PERSJA

Ogrody perskie miały swój początek zaraz po ogrodach Starożytnego Egiptu. Charakteryzował je regularny kształt. Były podzielone na cztery części przez dwie osie kompozycyjne, które krzyżowały się pod kątem prostym. W miejscu przecięcia osi stawiano basen, fontannę lub pawilon ogrodowy. W ogrodach występowały rozliczne gatunki drzew oraz bogata roślinność i otoczone były wysokim murem. Najwięcej informacji o tych przypuszczeniach czerpie się z zachowanych perskich dywanów, na których prezentowano sceny domowe i plany ogrodów.

GRECJA

Grecji ogród stanowił wspólną część urbanistyki miasta i architektury budynku. Wyróżniamy: ogród prywatny i ogród publiczny. Ogrody przy domach prywatnych były ascetyczne, rozplanowane, jako kwadrat lub prostokąt. Tworzyły one wewnętrzny dziedziniec domu. Najczęściej wykładano go kamienną posadzką, a w jego centralnej części znajdował się basen. Dekoracją ogrodu były rzeźby i kwiaty w donicach. Ogrody publiczne ukształtowały się zgodnie z religią i związanymi z nią obrzędami i stylem życia. Praktykom religijnym służyły święte gaje, w których na wzniesieniu znajdowała się świątynia ozdobiona kolumnami i portykami.

RZYM

Rzymianie stworzyli wielkie imperium, które panowało nad całym Morzem Śródziemnym. Przejęli oni dorobek cywilizacyjny podbitych miast greckich. Miasta rzymskie budowano na planie miast greckich. Na rozwój rzymskich ogrodów duży wpływ wywarła kultura grecka. Potem rolę odgrywać zaczął, wraz z podbojami i licznymi kontaktami, Wschód.  Rzymianie przejmowali od podbitych narodów (Greków, Sycylijczyków czy Egipcjan) techniki ogrodnicze oraz umiejętności zakładania ogrodów. Ogrody rzymskie miały zazwyczaj kształt prostokąta lub kwadratu i symetryczny układ, z elementem centralnym w postaci fontanny albo basenu. Ogród rzymski był ozdobiony kanałami wodnymi pełnymi ryb, fontannami, małymi świątyniami, posągami bogów, pergolami oraz licznymi drzewami, krzewami oraz kwiatami.

ŚREDNIOWIECZE

W średniowieczu (od V do XV w ) wykształciła się forma ogrodu zamkniętego zwanego hortus conclusus - to obraz porządku świata i zbudowany był z geometrycznych kwater mieszczących wszystkie znane rodzaje roślin. Przedstawiał on chrześcijańską wizję świata, jako kompletnego, uporządkowanego systemu. Ogrody średniowieczne miały przede wszystkim charakter użytkowy. Były miejscem uprawy drzew owocowych, roślin jadalnych i leczniczych. Dopiero z upływem czasu zaczęto przywiązywać wagę do estetycznej strony ogrodów, które stały się ozdobą i dumą domów i rezydencji. Zioła, rośliny lecznicze i przyprawowe stosowano zarówno w ogrodach użytkowych, jak i ozdobnych. Wykorzystywano rośliny rodzime.

RENESANS

Wiek XV i XVI to w Europie okres renesansu, czyli odrodzenia. Charakteryzuje go nowa myśl humanistyczna przenikająca do różnych dziedzin życia i kultury. Podstawową zasadą kształtowania ogrodu stało się jego powiązanie kompozycyjne z domem mieszkalnym i podporządkowanie wszystkiego architekturze budynku, który odgrywał odtąd rolę dominanty całego założenia. Ogrody wczesnego Renesansu były poprzedzielane pergolami oraz żywopłotami, które dzieliły je na mniejsze części o regularnych kształtach. Podstawowymi elementami renesansowego ogrodu były rośliny wiecznie zielone (cyprysy, ostrokrzewy tworzące niekiedy labirynty) rzeźby oraz woda. Sztuka imitowała naturę postrzeganą, jako źródło kosmicznego ładu. Do charakterystycznych cech renesansowych ogrodów należy szerokie zastosowanie elementów wodnych. Wykorzystywano rzeźbę terenu i budowano fontanny, różnego rodzaju kaskady i baseny wodne umieszczane na rozmaitych poziomach ogrodów

BAROK

Ogrody barokowe kształtowano na wzór wnętrz pałacowych i dążono do różnorodności form i wyposażenia, stąd liczne rodzaje elementów w założeniu. Elementami, które dopełniały ogród były różne rodzaje parterów ogrodowych między innymi:

  • Partery haftowe – oparte na ornamencie haftowym i inspirowane kobiercami orientalnymi. Kwiaty pełnią tutaj nadrzędną rolę, stosowano je tylko na obrzeżach.
  • Partery rabatowe – symetrycznie wydzielone rabaty kwiatowe otoczenie ścieżkami z piasku lub wielokolorowego materiału. Rabaty otaczał niski żywopłot.
  • Partery gazonowe – najprostsze w swojej formie. Często występującym elementem był tutaj rysunek darni na tle żwiru lub piasku.
  • Partery oranżeriowe – partery gazonowe wzbogacone o rośliny kubłowe, które ustawiano w szpalerach.

Częścią integralną założeń barokowych są elementy wodne, kształtowane w postaci różnych układów kanałów wodnych. Liczne budowle ogrodowe w postaci pawilonów, schodów czy murków oporowych nadają rangi obiektowi poprzez funkcje, jakie pełniły dawniej. Najcenniejszymi roślinami na modelowane formy stosowano wiązy, lipy, graby, buki, klony, ostrokrzewy, bukszpany, robinie i cisy

OŚWIECENIE

Światopogląd epoki odzwierciedla się również w sztuce ogrodniczej. Pojawiają się dwa typy ogrodów – francuskie i angielskie. Ogród traktowany jest, jako metafora universum. Ogrody w stylu francuskim są symetryczne, geometryczne, oddające pełnię, ład, harmonię, porządek. Ogrody angielskie mają pejzażowy charakter, naśladują stan naturalny, są w sposób zaplanowany nieco chaotyczne, zawierają jednak elementy przestrzenne, takie jak budowle, pawilony, grobowce, fontanny, strumienie i kaskady.

WIEK XIX

Pierwszej połowie XIX powstał ogród romantyczny obejmował zazwyczaj duże przestrzenie, gdzie przyroda po części pozostawała w stanie naturalnym, po części zaś była aranżowana tak, by sprawiać wrażenie dzikiej..Druga połowa XIX wieku to okres, gdy wiele różnorodnych nurtów i stylów sztuki ogrodowej powstawało niemal jednocześnie. Rozwijające się miasta determinowały nową przestrzeń zagospodarowaną w wielu starych i nowych stylach, charakterystycznych dla konkretnego miejsca oraz krajobrazu. Pod koniec XIX wieku w sztuce ogrodowej wykształcił się styl zwany obwodnicowym(kaligraficznym).. Cechami charakterystycznymi dla sztuki ogrodowej XIX wieku były jej masowość i powszechność. W miastach europejskich zakładano:

  • skwery – niewielkie ogrodzone zieleńce, otoczone drogą publiczną,
  • promenady i bulwary – szerokie drogi przeznaczone do spacerów, z miejscami do
  • wypoczynku, obsadzone rzędami drzew,
  • parki miejskie,
  • parki zdrojowe i publiczne założenia ogrodowe,
  • ogrody botaniczne i zoologiczne
  • parki ludowe.

WIEK XX

Przełom XIX i XX wieku zaowocował nowym stylem historii sztuki – secesją. Secesja dążyła do integracji sztuki, jako jedności oraz do uznania rzemiosła, jako ważnego elementu sztuki użytkowej. Przy zakładaniu ogrodów secesja w nie znacznym stopniu się odznaczyła. Ogrody secesyjne obfitowały w rośliny zielone, o ciekawych kwiatach lub ciekawej archi terze i formie liści. Wielkim przełomem w stylu oraz sposobie życia i myślenia były wydarzenia I wojny światowej. Wywarły one wpływ na kierunki w sztuce, w tym architekturze zieleni to był sty modernizmu. W stylu modernistycznym liczy się przede wszystkim funkcja budynku i to jej jest podporządkowana forma domu. W ogrodach o założeniach modernistycznych przeważają układy osiowe o asymetrycznej lub zrównoważonej kompozycji.